محمد بن حسين البيهقي
815
تاريخ بيهقى ( فارسي )
دكتر فياض ) ( 16 ) - از آنكه : الخ ، جملهء معترضه باصطلاح دفع دخل مقدر است يعنى علت آن كه ملطفه از بونصر بيهقى بود آن بود كه او بجاى بو المظفر منصوب شده بود ( نقل از حواشى دكتر فياض ) ( 17 ) - وكيل در : در اينجا بمعنى پيشكار و گماشته ، نيز نگاه كنيد به صفحهء 196 شمارهء ( 6 ) نيز بمعنى نمايندهء حكام در دربار پادشاه ( 18 ) - بشد : برفت ( 19 ) - سنهء . . . : سال 451 ( 20 ) - ظل : بكسر اول سايه ص 690 ( 1 ) - ابو المظفر ابراهيم : برادر فرخزاد بن مسعود بن محمود پادشاه غزنوى ( 451 - 492 ) - ناصر دين اللّه : ياريگر دين يزدان ، لقب سلطان مسعود ( 2 ) - اطال . . . : خداوند زندگانى او را دراز گرداناد ( 3 ) - مقدمه : پيشاهنگان سپاه يا طليعه - پسر كاكو : پسر خال ، مراد ابو جعفر محمد بن دشمنزيار حاكم اصفهان ، نيز نگاه كنيد به صفحهء 13 شمارهء ( 2 ) ( 4 ) - دلمشغولى : نگرانى و اضطراب خاطر و تشويش ، اسم مصدر ( 5 ) - تهويل : بيم كردن و بهول افكندن ، مصدر باب تفعيل ( 6 ) - نبذ : بفتح اول و سكون دوم چيز اندك - نبذنبذ : اندك اندك ، قيد كميت ( 7 ) - مشبع : مفصل ، اسم مفعول از اشباع ( 8 ) - حافظ تاريخ را : يعنى براى كسى كه وقايع را بتوالى اوقات آن حفظ مىكند اين مقدار كافى است ( نقل از حواشى مرحوم دكتر فياض ) ( 9 ) - مقام : بضم اول اقامت ، مصدر ميمى ( 10 ) - كه : حرف ربط بمعنى آنگاه كه ( 11 ) - ببند : دربند و زنجير و مقيد ( 14 ) - افسون : بفتح اول و سكون دوم مكر و حيله ( 13 ) - كافر نعمت : ناسپاس و نمكبهحرام و حق ناشناس ( 12 ) - معروفى بلخى شاعر : ابو عبد اللّه محمد ابن حسن معروفى بلخى از شعراى قرن چهارم است مولد او ببلخ بود . . . ( نقل از لغتنامهء دهخدا ) ( 15 ) - كفار نعمت : بضم اول جمع كافر نعمت ( 16 ) - بگيراد : مؤاخذه كناد و بر گناه عقوبت فرمايد ( 17 ) - اتق . . . : بپرهيز از بدى كسى كه بوى نيكى كردى ( 18 ) - صاحب شرع : شارع يا بنيادگذار آئين و طريقه مسلمانى ( 19 ) - وجه : بفتح اول و سكون دوم روى و راه و مقصود و منظور ( 20 ) - اى من . . . : يعنى كسى كه هيچ اصل و گوهر نيك ندارد ( 21 ) - مصطنع : نيكىكننده ، اسم فاعل از اصطناع مصدر باب افتعال از مجرد صنع بمعنى نيكوئى كردن ( 22 ) - منعم : نعمتدهنده ، اسم فاعل از انعام مصدر باب افعال ص 691 ( 1 ) - ساخته : مجهز و آماده ( 2 ) - فروخواست آمد : عزم داشت منزل كند و پياده شود ( 3 ) - ناچخ : بفتح سوم تبرزين و نيزهء دوشاخه ( 4 ) - دبوس : بفتح اول و تشديد دوم مضموم عمود و گرز آهنى ( 5 ) - پاره پاره كردند : قطعهقطعه كردند ( 6 ) - درجوشيد : آشوب كرد و بهيجان آمد ( 7 ) - اقاصيص : بفتح اول جمع قصه ( 8 ) - نوادر : بفتح اول جمع نادره و